Werkloosheid als kans

www.nos.nl

De afgelopen maanden dwalen de gedachten van de hoge werkloosheid in Europa door mijn hoofd. Naast die van Nederland ook die in Zuid-Europa. In het bijzonder Spanje. Toen dacht ik terug aan de tijd dat ik een bijbaan had in een herenmodezaak waar ze Gant verkochten. Dat werd in mijn tijd vooral in Spanje en Portugal gemaakt. Tegenwoordig steeds meer in China. Waarom? Wordt het langzamerhand niet tijd om dingen weer 'lokaal' te gaan produceren? Is de werkloosheid geen kans?

Op 25 april meldde de NOS dat het aantal werklozen in Spanje gestegen was tot 6 miljoen en dat in 2 miljoen gezinnen niemand werk had. De werkloosheid had een hoogte van 27% bereikt. Enorm hoog.
De economie ligt helemaal stil. Is dat niet juist een kans? Moet Spanje, maar ook Nederland zichzelf niet aantrekkelijk maken om de productie weer naar toe te brengen?

Van diensten terug naar goederen
Veel Europeese landen hebben de productie overgebracht naar lage lonen landen. Eerst naar Polen en later naar China. Vooral Nederland was en is steeds meer een diensten-economie geworden. Met een afvlakkende bevolkingsgroei lijkt, naar mijn idee, de markt voor vraag en vooral voor aanbod van diensten verzadigd.
Volgens mij moeten we een stukje terug en deels zelf dingen weer gaan produceren. In de supermarkten zien we alweer dat lokaal geproduceerd voedsel steeds meer zichtbaar wordt. Al was het alleen al om onszelf niet volledig afhankelijk te maken van anderen. Daarnaast worden kennis en innovatie respectievelijk behouden en gestimuleerd.

Voorbeelden in Amerika en Duitsland
Een aantal jaren geleden zag ik een reportage van RTL-correspondent Erik Mouthaan in Amerika. Hij liet daar een fabriek van eetstokjes zien die weer operationeel was geworden. Mensen in de stad waren bereid voor lager loon te werken, zolang ze maar werk hadden. Ze waren gemotiveerd om te werken, want dat bood hen ook kansen. Einde van de reportage was dat de fabriek genoeg produceerde om stokjes te exporteren naar China in plaats van ze te importeren.

Ook in een uitzending van Nieuwsuur kwam een voorbeeld langs uit Duitsland. Daar worden innovatie en productie steeds meer gecombineerd en werkt het.

Uitdaging
Onze economie heeft ons veel welvaart gebracht. We zijn gewend aan een bepaalde levensstandaard en een bepaald inkomen. Maar komt er niet een moment dat we weer toe kunnen met lagere lonen, terwijl we dezelfde levensstandaard behouden? Dat zal een uitdaging zijn, maar dan is de werkloosheid in Europa in mijn ogen een kans.

Crisis brengt oude wijn in nieuwe zakken

Vanmiddag tweette ik dat de crisis nog wel even aan zal houden, maar dat het ook kansen biedt. Kansen voor mensen die het oude en nieuwe met elkaar combineren. Tijdens de rest van de treinreis dacht ik aan een aantal voorbeelden waaronder PostNL. Maar eerst even over die aanhoudende crisis.

Optimistisch realisme
Mijn houding in deze crisis wil optimistisch realistisch noemen. Wat mij enorm stoort aan analisten, maar vooral politici op dit moment is dat ze blijven preken dat de crisis binnenkort wel voorbij is en dat we vooral meer moeten consumeren om de economie aan de gang te houden. Dat is geloven in een oud systeem dat zijn langste tijd gehad heeft.
Nee, we moeten even door deze crisis heen. Jammer, helaas, doet pijn. Als mensen hebben we helaas ook niet het eeuwig leven. En ik schrik iedere keer weer van de stijgende werkloosheid en het bericht dat inmiddels 80.000 Nederlanders hun hypotheek niet meer kunnen betalen als gevolg van werkloosheid of echtscheiding. Zelf prijs ik me gelukkig dat ik niet in zo'n situatie zit en besef me hoe bevoorrecht ik daarmee ben, want aan de andere kant staat mijn huis waarschijnlijk ook onder water. Het gevolg van ongebreidelde en uiteindelijk niet duurzame groei van de huizenmarkt (lees het rapport van de Tweede Kamer hierover).
Toch ben ik wel optimistisch. We moeten door dit dal heen om onszelf opnieuw te vinden. Onze nieuwe positie bepalen. Als mens, als Nederland en als continent Europa. Daarbij zit de sleutel volgens mij erin om het oude met het nieuwe te verbinden. Een soort oude wijn in nieuwe zakken, maar dan positief.

PostNL
In de trein naar huis dacht ik toen aan diverse voorbeelden, maar degene die mij het meest bijbleef is PostNL en de webwinkels. Jarenlang werd het nieuws gedomineerd door berichten over het instorten van de postmarkt. Bedrijven sturen rekeningen tegenwoordig digitaal en/of rechtstreeks naar de bank en weinig mensen weten nog hoe je een handgeschreven brief maakt.
Maar... steeds meer mensen weten wel hoe www.bol.com en allerlei andere webwinkels werken en iedereen bestelt er lustig op los. Jaar na jaar stijgen de verkopen via internet en dalen de verkopen in de reguliere winkels.
Regelmatig komt de bezorger van PostNL ook bij mij aan de deur met een pakketje voor thuis of voor de buren. Hij kent ons inmiddels al een beetje (net als de vroegere postbode).
Kortom PostNL kan door de internetwinkels zich meer op de pakketmarkt te richten. Gevolg: PostNL kan zich beter handhaven (groei 2011-2012 was 9,5-20%). Maar die koerswijziging gaat niet vanzelf. Zeker niet als je in een oud systeem zit, wat langzaam verdwijnt. Daarvoor moet je door een crisis, een dal en uithoudingsvermogen om er weer uit te klimmen. Dat vraagt inzicht, loslaten en je bakens durven verzetten. Ik hoop dat PostNL er weer helemaal bovenop komt.

Het gezegde crisis is een kans is naar mijn idee zeker waar. Optimistisch realisme is daarvoor, volgens mij, erg belangrijk en helpt om kansen te zien en vooruit te komen.

Betalen alle klanten mee?

Gisteravond laat werd bekend dat het Cypriotische parlement het voorstel voor een spaardersheffing heeft verworpen.
Maar met deze eis vanuit de EU is wel een deur open gezet. Je spaargeld is, hoe klein ook en ondanks alle beloften van politici, niet veilig.
Maar ik vroeg me af waarom alleen spaarders hun geld kwijtraken? Je hebt ook mensen die via hun bank een kaptaal beleggen in aandelen, obligaties en andere producten. Daar hoor ik niets over. Want ook zij hebben kapitaal op de bank staan, maar zijn zelf actief in het investeren. En dat terwijl de banken met het geld van spaarders ook beleggen, investeren, etc. Weet iemand of ook mensen die beleggen ook geraakt worden en zo nee waarom niet?