Smoging China and Europe

A town in England during industrial revolution (www.playbuzz.com)

For sometime now I have been really interested in the development of China economical. Not in hard cash, but from a historic perspective. In particular the parallel to the development of Europe during the Industrial Revolution in the 1800's.

Werkloosheid als kans

www.nos.nl

De afgelopen maanden dwalen de gedachten van de hoge werkloosheid in Europa door mijn hoofd. Naast die van Nederland ook die in Zuid-Europa. In het bijzonder Spanje. Toen dacht ik terug aan de tijd dat ik een bijbaan had in een herenmodezaak waar ze Gant verkochten. Dat werd in mijn tijd vooral in Spanje en Portugal gemaakt. Tegenwoordig steeds meer in China. Waarom? Wordt het langzamerhand niet tijd om dingen weer 'lokaal' te gaan produceren? Is de werkloosheid geen kans?

Op 25 april meldde de NOS dat het aantal werklozen in Spanje gestegen was tot 6 miljoen en dat in 2 miljoen gezinnen niemand werk had. De werkloosheid had een hoogte van 27% bereikt. Enorm hoog.
De economie ligt helemaal stil. Is dat niet juist een kans? Moet Spanje, maar ook Nederland zichzelf niet aantrekkelijk maken om de productie weer naar toe te brengen?

Van diensten terug naar goederen
Veel Europeese landen hebben de productie overgebracht naar lage lonen landen. Eerst naar Polen en later naar China. Vooral Nederland was en is steeds meer een diensten-economie geworden. Met een afvlakkende bevolkingsgroei lijkt, naar mijn idee, de markt voor vraag en vooral voor aanbod van diensten verzadigd.
Volgens mij moeten we een stukje terug en deels zelf dingen weer gaan produceren. In de supermarkten zien we alweer dat lokaal geproduceerd voedsel steeds meer zichtbaar wordt. Al was het alleen al om onszelf niet volledig afhankelijk te maken van anderen. Daarnaast worden kennis en innovatie respectievelijk behouden en gestimuleerd.

Voorbeelden in Amerika en Duitsland
Een aantal jaren geleden zag ik een reportage van RTL-correspondent Erik Mouthaan in Amerika. Hij liet daar een fabriek van eetstokjes zien die weer operationeel was geworden. Mensen in de stad waren bereid voor lager loon te werken, zolang ze maar werk hadden. Ze waren gemotiveerd om te werken, want dat bood hen ook kansen. Einde van de reportage was dat de fabriek genoeg produceerde om stokjes te exporteren naar China in plaats van ze te importeren.

Ook in een uitzending van Nieuwsuur kwam een voorbeeld langs uit Duitsland. Daar worden innovatie en productie steeds meer gecombineerd en werkt het.

Uitdaging
Onze economie heeft ons veel welvaart gebracht. We zijn gewend aan een bepaalde levensstandaard en een bepaald inkomen. Maar komt er niet een moment dat we weer toe kunnen met lagere lonen, terwijl we dezelfde levensstandaard behouden? Dat zal een uitdaging zijn, maar dan is de werkloosheid in Europa in mijn ogen een kans.

Revoluties: niet veel anders dan vroeger

Revoluties in het Midden-Oosten. Van Marokko tot Iran. Miljoenen mensen gaan de straat op en regimes vallen om. De slag naar democratisering vindt ook hier plaats. Wordt het Midden-Oosten nu net als de westerse wereld? Met andere woorden komt er een nieuw tijdperk?

Als ik mijn geschiedenislessen van 10-15 jaar geleden nog goed herinner is er in de basis weinig verschil tussen revoluties vroeger en die van nu. Denk aan de Franse Revolutie of het ontstaan van Duitsland vanuit de verschillende koninkrijkjes of recenter aan het uiteenvallen van de Sovjet-Unie met Polen en Tsjechoslowakije. De ene revolutie ging met veel bloed vergieten, de ander juist met een fluwelen handschoen.
Natuurlijk is niet alles met elkaar te vergelijken, maar het bekende spreekwoord gaat nog altijd op dat de geschiedenis zich altijd herhaalt, maar niet in dezelfde vorm. Dat laatste kan simpelweg ook niet omdat de contexten van verschillende situaties altijd anders zijn.

Toch zijn er wel overeenkomsten. Net als vroeger lag het geld bij een kleine toplaag. Er werd meestal met ijzeren hand geregeerd en de leiders schuwden zware middelen als moord en marteling niet. De bevolking werd expres dom gehouden via de strenge staatstelevisie en buitenlandse journalisten waren niet erg vrij. Allemaal overeenkomsten tussen vroeger en nu.

Waar ik nog niet over uit ben is het op de been brengen van de massa. Natuurlijk hebben Facebook, Twitter en andere sociale media hieraan bijgedragen, maar hoe is dat vroeger gegaan? Er moet ook toen iets ontstaan zijn waardoor ook vroeger het volk er genoeg van had. Er ontstaat een energie waardoor opeens de vlam in de pan slaat. Ik denk dat er genoeg voer is voor massa's massapsychologen om daar lekker los op te gaan.

Wat ik me overigens ook afvraag is de rol van buitenlandse machten als China en de VS. Waarom kon je in China opeens geen informatie over Egypte meer krijgen via internet? Welke rol hebben de VS hierin gespeeld, want ook hun belangen waren in het geding. Hebben zij op enige manier geholpen bij het tot stand brengen van die revoluties.

De westerse landen zijn inmiddels al decennia verder in hun democratische ontwikkelingen. In België komen ze er al bijna driekwart jaar niet meer uit, Nederland is ook versplintert en ook in andere landen gaat het met de democratie niet zoals ik het graag zou zien. Wanneer zijn wij weer aan de beurt?

Nieuw kolonialisme?

We kennen allemaal de fantastische verhalen over China. De economie blijft maar groeien en ze kopieren alles wat los en vast zat. Vorige week maandag mocht aanwezig zijn bij de inauguratie van het nieuwe bestuur van de Nederlands Chineese Kamer van Koophandel. Naar aanleiding daarvan ben ik gaan nadenken over de rol van China in de wereld en de effecten daarvan voor Nederland. Daarover dit blog.

Als Nederland hebben we veel productie overgebracht naar China. Voor de crisis kwam dat regelmatig in het nieuws. Ook nu nog komen veel van onze goederen uit China. De transportkosten en importheffingen wegen niet op tegen de hogere productiekosten die hier in het Westen betaald moeten.
Daarmee zijn we voor onze economische groei dus al in zekere mate afhankelijk geworden van China. Zonder China zouden bedrijven minder winst maken en zou de economie hier dus minder groeien. Daarvoor moeten we China dankbaar zijn. Tegelijkertijd heeft China goed gezien dat het die investeringen goed kan gebruiken voor de eigen groei.

Ondertussen is China heel goed in het kopieren van wat we in het Westen bedenken en ontwerpen. China zuigt als het ware alle kennis op en gebruikt die vervolgens voor het eigen voordeel. Recent stond in dagblad De Pers een uitgebreid artikel over het kopieren van internetspelletjes om geld te verdienen. Overigens hoeven ze het voor het geld niet te doen, want China is een relatief rijk land aan het worden. Uit de reportages op het NOS-journaal, maar ook uit verhalen van mensen die het land bezocht hebben blijkt dat China steeds rijker wordt. Dit geldt vooral voor de steden, het platteland blijft erg achter.
China heeft van nature (door de omvang en ligging van het land) veel natuurlijke hulpbronnen zoals olie, kolen en andere delfstoffen. Daardoor kunnen ze veel dingen helemaal zelf maken, nadat ze de techniek uit andere landen geleerd hebben. Datgene wat ze niet hebben halen ze uit andere werelddelen zoals Afrika.

Nu China veel eigen rijkdommen heeft kan het gaan investeren in andere landen. Nederland is daar een van de landen bij. Recent las ik een artikel dat Schiphol erover denkt om de borden ook in het Mandarijn te gaan maken om alle Chineese passagiers tegemoet te komen. Ook zijn Chinezen op zoek naar mogelijkheden om geld in Nederland te investeren. Ze willen niet zelf komen, maar zijn juist op zoek naar startende en hooginnovatieve bedrijven om hen verder te helpen.

Wat betekent dit nu voor Nederland. Als we niet oppassen maken we onszelf op de lange termijn voor verdere economische groei teveel afhankelijk van China. Ik zie een risico dat we de relatie met China scheef groeit. De invloed van China op het wereldtoneel zal de komen de decennia denk ik alleen maar toenemen. Ze trekken hun been sterk bij en gaan nu eigenlijk door een soort industriele revolutie op naar een consumptiemaatschappij. Welk effect dit heeft op het interne politieke systeem vind ik lastig om te duiden.
Als wij als Nederland economisch willen blijven groeien en we blijven leunen op China, kunnen zij steeds meer gaan dicteren en ons voorschrijven hoe zij zaken willen. Een soort nieuw kolonialisme, alleen dan in een andere vorm en via de macht van de economie in plaats van geweld.

De vraag is dus hoe wij onze standaard kunnen behouden en laten groeien zonder dat de verhoudingen met China uit balans raken. Op dit moment gaat het nog goed, maar hierover nadenken kan geen kwaad. Ik heb daar zelf ideeen over, maar die volgen een volgende keer.